ناترازی بنزین به ۱۳۴.۵ میلیون لیتر رسید؛ چرا گازوئیل، هدف اصلی قاچاقچیان است؟

به گزارش آقای اقتصاد و به نقل از خبرگزاری تسنیم کرامت ویس‌کرمی در تشریح آخرین وضعیت تأمین سوخت کشور، با اشاره به تأثیر حملات اخیر بر برخی تأسیسات پالایشگاهی، از تولید روزانه ۱۲۷ میلیون لیتر بنزین در تیرماه خبر داد؛ رقمی که در برابر مصرف ۱۳۴.۵ میلیون لیتری، شکافی حدود ۷.۵ میلیون لیتری را نشان می‌دهد که عمدتاً با بنزین اختلاطی (با هزینه گزاف برای دولت) پر می‌شود.

معمای قاچاق؛ چرا گازوئیل؟

مدیرعامل شرکت ملی پخش در بخش مهمی از صحبت‌های خود به تفاوت الگوی قاچاق بنزین و گازوئیل پرداخت. وی تأکید کرد: «عمده قاچاق سوخت کشور گازوئیل است، نه بنزین.»

دلیل این اتفاق چیست؟ ویس‌کرمی دو عامل را برجسته کرد:

۱. قیمت ناچیز: اختلاف شدید قیمت ۳۰۰ تومانی در داخل با نرخ‌های مرزی.

۲. سهولت جابه‌جایی: حمل گازوئیل نسبت به بنزین ساده‌تر و کم‌خطرتر است.

او همچنین یادآور شد که منشأ قاچاق صرفاً مرزها نیستند؛ بلکه مصرف‌کنندگان عمده (ناوگان حمل‌ونقل و صنایع) در سراسر کشور، در صورت عدم همخوانی اسناد الکترونیکی با عملکرد واقعی، سوخت مازاد خود را به شبکه خارج از عرضه تزریق می‌کنند.

ظرفیت‌های معطل؛ چرا CNG جایگزین نشد؟

یکی از نکات کلیدی در مدیریت مصرف، ظرفیت خالی زیرساخت‌های CNG است. در حالی که کشور ظرفیت توزیع حداقل ۳۵ میلیون مترمکعب CNG را دارد، مصرف روزانه روی عدد ۱۴ تا ۱۵ میلیون مترمکعب متوقف مانده است. به گفته ویس‌کرمی، بیش از ۲۰ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی در شبکه توزیع وجود دارد که می‌تواند بارِ سنگین مصرف بنزین را کاهش دهد، اما این پتانسیل هنوز به طور کامل فعال نشده است.

اصلاح سهمیه‌ها؛ کاهش ۱۷۱ به ۱۳۵ میلیون لیتر

مدیرعامل شرکت پخش با اشاره به اقدامات کنترلی در حوزه کارت‌های هوشمند سوخت گفت: «پیش از مرحله اول مصوبه آذرماه ۱۴۰۴، روزانه ۱۷۱ میلیون لیتر بنزین در کارت‌ها شارژ می‌شد که طی دو مرحله به ۱۳۵ میلیون لیتر کاهش یافته است.»

او هدف نهایی را رسیدن به عدد ۱۱۵ میلیون لیتر دانست؛ عددی که تقریباً با توان تولید پالایشگاه‌های کشور برابری می‌کند و نیاز به واردات بنزین اختلاطی را از بین می‌برد.

وضعیت تردد و فرسودگی ناوگان

ویس‌کرمی با مقایسه ترافیک اتوبان‌های برون‌شهری با اتوبان‌های درون‌شهری (مانند همت)، از رشد شدید تردد در تعطیلات خبر داد. وی همچنین به نقش خودروهای فرسوده اشاره کرد و گفت: با وجود هدف‌گذاری برنامه هفتم برای اسقاط ۵۰۰ هزار خودرو، آمار عملکردی سال ۱۴۰۳ تنها ۳۲۰ هزار دستگاه بوده که فاصله قابل‌توجهی با نیاز واقعی برای کاهش مصرف دارد.