پروژه‌های ۱۸ ساله مسکن مهر پردیس همچنان ناتمام

به گزارش آقای اقتصاد و به نقل از خبرگزاری تسنیم ، در تازه‌ترین اقدام وزارت راه و شهرسازی از تشکیل کمیته ویژه مشترک با مجمع نمایندگان استان تهران برای پیگیری مشکلات پردیس خبر داده شده و قرار است جلسات این کمیته هر دو ماه یک‌بار برگزار شود. هم‌زمان اعلام شده حدود ۵ هزار واحد با پیشرفت فیزیکی بالای ۷۵ درصد در اولویت تکمیل و تحویل سال جاری قرار دارند.

پردیس فقط مشکل پول ندارد؛ فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در نشست اخیر با نمایندگان تهران، تأمین منابع مالی، تکمیل خدمات پشتیبان، تعیین‌تکلیف واحدهای باقی‌مانده، حمل‌ونقل عمومی و اتصال قطار حومه‌ای به پردیس را از جمله مسائل این شهر عنوان کرده است. با این حال، باقی‌ماندن پروژه‌هایی با سابقه بیش از یک دهه نشان می‌دهد مسئله پردیس را نمی‌توان صرفاً به کمبود منابع مالی تقلیل داد؛ تجربه پروژه‌های پردیس نشان می‌دهد تصمیم‌گیری به‌موقع، نظارت فنی، تعیین‌تکلیف پیمانکاران و مهم‌تر از همه، عملکرد بدنه اجرایی و مدیریتی شرکت عمران نیز به یکی از گلوگاه‌های اصلی تبدیل شده است.

نمونه سهند کاشانه آراز؛ ۱۴ سال انتظار؛ پروژه مسکن مهر «سهند کاشانه آراز» نمونه روشنی از این وضعیت است؛ پروژه‌ای که متقاضیان آن بیش از ۱۴ سال در انتظار تحویل واحدهای خود هستند. بخشی از این پروژه شامل حدود ۱۱۰ واحد بوده که حدود ۶۰ واحد آن به‌دلیل ایرادات سازه‌ای با مشکل مواجه شده است. در سال ۱۴۰۰ تصمیم بر تخریب ساختمان‌های مشکل‌دار و احداث مجدد آنها گرفته شد، اما نزدیک به پنج سال پس از آن تصمیم، عملیات اجرایی عملاً در مرحله فونداسیون متوقف مانده است. حتی در فروردین ۱۴۰۴ مدیرعامل وقت شرکت عمران پردیس اعلام کرد پروژه حداکثر ظرف ۴۰ روز تعیین‌تکلیف خواهد شد؛ وعده‌ای که تاکنون عملی نشده است.

فاز ۹ قدیم؛ یک ایراد فنی و ۱۴ سال انتظار؛ پروژه‌های فاز ۹ قدیم شهر جدید پردیس نمونه دیگری از این وضعیت است. واحدهایی که حدود ۱۴ سال از ساخت آنها می‌گذرد، همچنان با مشکل تحویل مواجه‌اند و یکی از عوامل اصلی این وضعیت، اجرای غیراستاندارد دیوار حائل عنوان شده است؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد نظام نظارت فنی و کنترل کیفیت پروژه‌ها در زمان اجرا دچار ضعف بوده است.

تغییرات مدیریتی؛ مسئله‌ای که نمی‌توان از کنار آن گذشت؛ شرکت عمران شهر جدید پردیس در سال‌های اخیر شاهد تغییرات مدیریتی متعددی بوده است. هر مدیر جدید ناگزیر بخشی از زمان خود را صرف شناخت پرونده‌ها، بازبینی قراردادها و مذاکره با پیمانکاران می‌کند. اگر این تغییرات مکرر با یک ساختار اجرایی قدرتمند و پاسخگو همراه نباشد، نتیجه همان چیزی می‌شود که امروز در برخی پروژه‌های پردیس مشاهده می‌شود: تصمیم‌های متعدد، جلسات متعدد و وعده‌های متعدد، اما پیشرفت فیزیکی محدود.

گلوگاه فقط در رأس شرکت نیست؛ بخش مهمی از فرآیند اجرای پروژه‌های حمایتی مسکن در لایه‌های میانی و کارشناسی شرکت‌های عمران اتفاق می‌افتد. اگر این لایه‌ها دچار کُندی، محافظه‌کاری یا ضعف در تصمیم‌گیری باشد، مدیران میانی به جای اینکه موتور اجرایی پروژه باشند، به گلوگاه آن تبدیل می‌شوند.

کمیته ویژه؛ فرصتی برای شکستن چرخه معیوب؟؛ اکنون وزارت راه و شهرسازی از تشکیل کمیته ویژه مشترک با نمایندگان مجلس خبر داده است. اما اگر قرار است این کمیته به نتیجه برسد، صرفاً تزریق منابع کافی نخواهد بود؛ این بار باید زنجیره تصمیم‌گیری تا سطح اجرا زیر ذره‌بین قرار گیرد. برای هر پروژه نیمه‌تمام باید مشخص باشد چه کسی مسئول تصمیم‌گیری است، چه کسی باید آن تصمیم را اجرا کند، مهلت اجرا چقدر است و در صورت عدم اقدام چه نهادی باید پاسخگو باشد.

پردیس به مدیر پروژه نیاز دارد، نه صرفاً مدیر؛ پرونده مسکن مهر پردیس اکنون وارد هجدهمین سال خود شده است. حدود ۵ هزار واحد با پیشرفت فیزیکی بالای ۷۵ درصد اکنون در اولویت تکمیل قرار گرفته‌اند. چالش اصلی برای این واحدها نباید صرفاً «ساختن» باشد؛ بلکه باید برداشتن موانع باقی‌مانده و رساندن پروژه از ۷۵ درصد به تحویل قطعی باشد. پردیس امروز بیش از هر چیز به مدیریتی نیاز دارد که بتواند تصمیم را از روی کاغذ به کارگاه منتقل کند؛ پیمانکار ناکارآمد را تعیین‌تکلیف کند، قراردادهای معطل‌مانده را از بلاتکلیفی خارج کند و مدیران و کارشناسانی را که در مسیر اجرا ایجاد گلوگاه می‌کنند، پاسخگو نگه دارد.