پایان عصرِ تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای در برج‌سازی؛ ضوابط جدید بلندمرتبه‌سازی چیست؟

محمد سرلک، مدیرکل دفتر نظارت بر طرح‌های توسعه و عمران، با تأکید بر اینکه دوران تصمیم‌گیری‌های موردی در کمیسیون ماده ۵ به پایان رسیده، جزئیات تازه‌ای از سیاست‌های جدید ساخت‌وساز را تشریح کرده است.

کدام شهرها «منطقه پرواز ممنوع» برای برج‌سازی دارند؟

به گزارش آقای اقتصاد و به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان  مطابق با ضوابط جدید، بلندمرتبه‌سازی در شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر، مراکز استان‌ها و تمامی شهرهای استان‌های شمالی، تنها در «پهنه‌های مصوب» امکان‌پذیر است. یعنی دیگر نمی‌توان در هر نقطه‌ای از شهر، اجازه ساخت برج گرفت.

کجاها ممنوع است؟

بر اساس این مقررات، ساخت برج در مناطق زیر خط قرمز محسوب می‌شود:

• حریم گسل‌ها و مناطق در معرض رانش یا فرونشست زمین.
• حریم رودخانه‌ها.
• مراکز امنیتی، نظامی و اماکن تاریخی.
• مناطق دارای محدودیت‌های حریم هوایی.

شاخص‌های انتخاب پهنه مجاز چیست؟

در مقابل، اولویت برای صدور مجوز با مناطقی است که:

• دسترسی مستقیم به شبکه حمل‌ونقل عمومی داشته باشند.
• به شبکه شریانی شهر متصل باشند.
• از فضای سبز کافی برخوردار بوده و دید و منظر عمومی شهر را مخدوش نکنند (مثلاً حفظ چشم‌انداز تپه‌های تاریخی یا مناظر طبیعی).

زیرساخت؛ شرط اصلی برای صدور مجوز

یکی از انتقادات همیشگی به برج‌سازی‌های بی‌رویه، عدم تناسب با زیرساخت‌های شهری بوده است. در ضوابط جدید، دریافت استعلام از شرکت‌های خدمات‌رسان (آب، فاضلاب، برق و گاز) اجباری شده است. اگر ظرفیت معابر یا خدمات زیربنایی یک منطقه پاسخگوی برج‌سازی نباشد، آن پهنه از لیست توسعه بلندمرتبه حذف خواهد شد.

وضعیت تهران و سایر کلان‌شهرها

در حالی که شهرهایی مثل بندرعباس، سمنان و سرخرود طرح‌های خود را مصوب کرده‌اند و استان‌هایی نظیر مازندران و گیلان در حال تدوین طرح‌های یکپارچه استانی هستند، وضعیت تهران همچنان در ایستگاه بررسی است.

به گفته سرلک، سند بلندمرتبه‌سازی تهران که پیش‌تر تدوین شده بود، با عدم پذیرش شهرداری مواجه شد. اکنون طرح جدیدی در دست بررسی است که هدف اصلی آن «تغییر الگوی ساخت‌وساز» و افزایش فضای باز در پهنه‌های مسکونی است، نه لزوماً افزایش جمعیت‌پذیری؛ موضوعی که البته هنوز در کمیته‌های فنی شورای عالی شهرسازی در حال بحث و چالش‌های کارشناسی است.

پیام نهایی: وزارت راه و شهرسازی تأکید دارد که بلندمرتبه‌سازی نه یک پدیده کاملاً مثبت است و نه منفی؛ بلکه باید «هدفمند و مبتنی بر اسناد» باشد تا جلوی رانت و آشفتگی بصری شهرها گرفته شود.