بازار نفت به قیمت‌های پیش از جنگ بازنمی‌گردد

قیمت نفت روز سه‌شنبه برای دومین روز متوالی کاهش یافت؛ کاهشی که در شرایطی رخ می‌دهد که بازارهای جهانی همچنان با عدم قطعیت درباره جزئیات توافق پایان جنگ علیه ایران و بازگشایی کامل تنگه هرمز مواجه هستند.

بر اساس گزارش رویترز، بهای هر بشکه نفت برنت با ۲۵ سنت کاهش به ۸۲.۹۲ دلار رسید و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۹ سنتی در سطح ۸۰.۶۶ دلار معامله شد. قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه نیز حدود ۵ درصد سقوط کرده و به پایین‌ترین سطح خود از چهارم مارس (۱۳ اسفند) رسیده بود.

این نوسان‌ها پس از اعلام امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ علیه ایران رخ داد؛ با این حال هنوز جزئیات کامل این توافق منتشر نشده است.

جنگ اخیر که به بسته شدن تنگه هرمز انجامید، حدود ۲۰ درصد از محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع جهان را تحت تأثیر قرار داد و شوک قابل توجهی به بازار انرژی وارد کرد. بسته شدن این آبراه راهبردی موجب افزایش شدید قیمت نفت و نگرانی درباره اختلال در عرضه جهانی شد.

تحلیلگران مؤسسه مالی مورگان استنلی در یادداشتی اعلام کردند که بازگشت کامل جریان نفت‌کش‌ها به تنگه هرمز ممکن است چندین هفته زمان ببرد. به گفته آنان، احتمالاً حدود ۵۰ درصد از تولید نفت منطقه تا ماه سپتامبر (شهریور) و حدود ۸۰ درصد تا دسامبر (آذر) به سطح عادی بازخواهد گشت.

این مؤسسه همچنین به نشانه‌هایی از ضعف در بازار فیزیکی نفت اشاره کرده و اعلام کرده است که افزایش صادرات نفت آمریکا و کاهش واردات چین از مهم‌ترین عوامل فشار بر قیمت‌ها هستند. واردات نفت خام چین در ماه مه حدود ۲۹ درصد کاهش یافته و به پایین‌ترین سطح در هشت سال اخیر رسیده است.

در همین راستا، مورگان استنلی پیش‌بینی خود از قیمت نفت برنت در سه‌ماهه چهارم سال جاری را ۱۵ دلار کاهش داده و آن را به حدود ۸۰ دلار در هر بشکه رسانده است.

حق بیمه امنیتی نفت خلیج فارس

بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس نیز در تازه‌ترین برآورد خود پیش‌بینی قیمت نفت برنت در سه‌ماهه چهارم سال جاری را از ۹۰ دلار به ۸۰ دلار کاهش داده و میانگین قیمت در سال ۲۰۲۷ را حدود ۷۵ دلار برآورد کرده است.

با این حال، تحلیلگران این بانک معتقدند که قیمت نفت به سطح پیش از جنگ بازنخواهد گشت. به باور آنان، بخشی از «حق بیمه امنیتی» ناشی از ریسک اختلال در عرضه نفت خلیج فارس به طور دائمی در قیمت‌ها باقی خواهد ماند.

به همین دلیل، حتی با کاهش پیش‌بینی‌ها نیز قیمت نفت همچنان بالاتر از سطح حدود ۷۲ دلاری پیش از جنگ باقی می‌ماند و بازار جهانی انرژی برای سال‌ها پیامدهای این بحران را تجربه خواهد کرد.

دو هفته تعیین‌کننده برای بازار انرژی

در همین زمینه، سوفرو سارکار، رئیس بخش تحقیقات انرژی در بانک دی‌بی‌اس، اعلام کرد که مرحله نخست توافق شامل تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس احتمالاً بدون مشکل اجرا خواهد شد، اما مرحله دوم که شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر و کشتی‌های ایران است، برای بازارها بسیار تعیین‌کننده خواهد بود.

به گفته وی، هرگونه تأخیر در رفع تحریم‌ها یا بازگشایی کامل مسیرهای دریایی می‌تواند دوباره موجب نوسان در قیمت نفت شود و با توجه به فضای بی‌اعتمادی موجود، تحولات دو هفته آینده اهمیت زیادی برای بازارهای جهانی خواهد داشت.

گلدمن ساکس همچنین هشدار داده است که ازسرگیری درگیری‌ها یا حملات به کشتی‌ها در منطقه می‌تواند روند بازگشت عرضه را برای مدت طولانی‌تری مختل کند. علاوه بر این، پاک‌سازی مین‌های احتمالی در آب‌های منطقه نیز ممکن است زمان‌بر باشد.

بازگشت کامل تولید نفت زمان‌بر است

بر اساس ارزیابی مؤسسه اعتبارسنجی فیچ، حتی با بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، قیمت نفت در سطوح نسبتاً بالایی باقی خواهد ماند و میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۷ دلار در هر بشکه برآورد می‌شود.

این مؤسسه تأکید کرده است که بخشی از تولید نفت منطقه برای ماه‌ها به مدار بازنخواهد گشت و احیای کامل عرضه زمان‌بر خواهد بود.

مورگان استنلی نیز در تحلیل خود اعلام کرده است که اگرچه حدود ۷۵ درصد از تولید ازدست‌رفته ممکن است ظرف چهار ماه پس از بازگشایی تنگه هرمز احیا شود، اما ۲۵ درصد باقی‌مانده ممکن است حتی تا سال ۲۰۲۷ نیز به سطح پیش از جنگ بازنگردد.

از سوی دیگر، عواملی مانند جابه‌جایی ناوگان نفت‌کش‌ها، پر بودن مخازن ذخیره‌سازی و نیاز به راه‌اندازی مجدد حدود ۱۰ هزار حلقه چاه نفت که در ماه‌های گذشته تعطیل بوده‌اند، روند بازگشت کامل عرضه را با تأخیر مواجه خواهد کرد.

آژانس بین‌المللی انرژی نیز در گزارش ماه مه خود هشدار داده است که حتی با بازگشایی تدریجی تنگه هرمز از سه‌ماهه سوم سال، بهبود عرضه با تأخیر همراه خواهد بود و بازار نفت تا سه‌ماهه چهارم سال همچنان با کسری عرضه مواجه خواهد ماند؛ موضوعی که می‌تواند نوسانات قیمت را تا دوره اوج مصرف تابستانی حفظ کند.