کسری روزانه ۱۴ میلیون لیتری بنزین در تیرماه؛ بحران ناترازی در کمین است

به گزارش آقای اقتصاد و به نقل از خبرگزاری مهر آمارهای رسمی از وضعیت سوخت‌رسانی در نخستین ماه تابستان، از تشدید ناترازی بنزین در کشور حکایت دارد. متوسط مصرف روزانه بنزین در تیرماه ۱۴۰۵ به رقم بی‌سابقه ۱۳۵ میلیون لیتر رسید؛ رقمی که نشان‌دهنده شکاف عمیق میان تولید و مصرف است.

کسری ۱۴ میلیون لیتری در هر روز

بر اساس داده‌های موجود، مجموع ظرفیت تولید بنزین کشور (شامل تولید پالایشگاهی و فرآیند بلندینگ) در حال حاضر پاسخگوی نیاز بازار نیست. متوسط مصرف تیرماه حدود ۱۴ میلیون لیتر در روز بیشتر از توان تولیدی کشور بوده است که این میزان کسری، فشار مضاعفی را بر ذخایر استراتژیک و زنجیره تأمین وارد می‌کند.

الگوی مصرف؛ ۷۰ درصد زیر خط ۱۱۰ لیتر

نکته قابل تأمل در تحلیل آمارهای مصرف، توزیع نامتوازن بنزین میان خودروهاست. بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که از مجموع ۲۶ میلیون خودروی بنزینی در کشور، حدود ۷۰ درصد آن‌ها (معادل ۱۸ میلیون دستگاه) کمتر از ۱۱۰ لیتر در ماه بنزین مصرف می‌کنند.

به این ترتیب، سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی (یارانه‌ای) و ۳۰۰۰ تومانی (نیمه‌‌یارانه‌ای) که ماهانه در کارت‌های هوشمند سوخت شارژ می‌شود، برای پاسخگویی به تقاضای این ۱۸ میلیون خودرو کاملاً کفایت می‌کند و این بخش از ناوگان نیازی به استفاده از نرخ سوم یا کارت جایگاه‌داران ندارند.

سهم ۳۰ درصدی پُرمصرف‌ها از بنزین آزاد

در مقابل، حدود ۳۰ درصد از خودروهای کشور الگوی مصرفی فراتر از سهمیه‌های شارژ شده دارند. این گروه از خودروها با عبور از مرز مصرف ۱۱۰ لیتر در ماه، بخشی از سوخت مورد نیاز خود را از طریق کارت سوخت جایگاه‌ها تأمین می‌کنند.

تحلیل‌گران معتقدند تمرکز بر بهینه‌سازی مصرف در این ۳۰ درصد و همچنین جایگزینی سوخت‌های پاک مانند CNG در ناوگان حمل‌ونقل عمومی و شخصی، می‌تواند کلید حل بحران ناترازی و کاهش وابستگی به واردات یا استفاده از ذخایر باشد.